Lusi Hermans

Schilderen

EINDPRODUCT

Bijna iedereen heeft wel eens een nachtmerrie, waardoor je bang, boos of verdrietig wakker wordt. Maar wat nou als je wakker wordt en je erachter komt dat je in een nachtmerrie leeft. De persoon in mijn schilderij leeft in haar nachtmerrie maar wil deze ontsnappen. De handen grijpen haar terug in de nachtmerrie.

De achtergrond heb ik donkerrood gemaakt, omdat dit een duidelijk contrast is met de huid, handen en het haar. Deze kleur rood past ook bij de uitstraling die ik wil overdragen, omdat deze duister is. Het haar heb ik grijs gemaakt omdat dit grauw is en ook past bij de uitstraling. De handen grijpen naar het meisje en willen haar meenemen naar het duister. Om dit duidelijk te maken heb ik de handen lange, zwarte nagels gegeven alsof ze van een duivel zijn.

Het is duidelijk dat emotie een grote rol speelt in mijn kunstwerk. De persoon zelf is bang en dit kun je zien door de gezichtsuitdrukking, maar ik hoop met mijn kunstwerk ook enige emotie los te krijgen uit het publiek. “Good art is not what it looks like, but what it does to us” is een uitspraak van Roy Adzak, die (hopelijk) toepasselijk is bij mijn schilderij. De emotie angst past goed bij het thema “binnenstebuiten”, omdat je de emotie die binnenin zit, naar buiten laat komen. De emotie wordt zichtbaar voor de buitenwereld en komt voort uit een nachtmerrie, wat ook goed past bij het thema. Op het doek willen de handen het meisje terug naar de duisternis nemen, terug in de droom. De droom die is weergegeven past ook bij het thema omdat de droom die binnenin het hoofd van het meisje zit. Naar buiten wordt gehaald op het doek.

Door mijn kunstwerk op een groot doek weer te geven, moet je afstand houden om het geheel te zien. Dit versterkt de emotie angst, omdat je als het ware afstand houdt van het meisje en haar nachtmerrie. Ook de afsnijding van de armen passen hier goed bij, omdat je in je gedachten de armen afmaakt. De nachtmerrie is dus nog groter en leeft door achter het doek.

PROCES

Bij het horen van het thema voor de eindexpo, kwamen er veel ideeën in me op. Om mijn ideeën te structureren heb ik een mind-map gemaakt. Uit mijn mind-map kwamen drie ideeën die ik verder uit wilde werken. Het eerste idee was beïnvloed door Tahlia Stanton, die zelf multimedia schilderijen maakt. Ze maakt vaak portretten, maar de inspiratie die ik gebruikte waren haar schilderijen van dieren, omdat dit goed bij het thema binnenstebuiten past. Mijn tweede idee was om producten/voorwerpen die je buiten kunt vinden, naar binnen te verplaatsen. Dit zou een ruimtelijk kunstwerk worden die aan het plafond zou kunnen hangen, zoals ballonnen of vlinders. Met laatste idee was om met beton of gips een vorm te maken. Hiervoor zou ik een mal nodig hebben, wat al goed paste bij binnenstebuiten. Daarnaast zou ik in de mal schilderen of vullen met planten en bloemen van buiten.

Na deze ideeën uitgewerkt te hebben, wilde ik toch verder met schilderen, omdat dit mij het meeste aansprak. Ik begon met kunstenaars te zoeken die vallen onder het expressionisme, omdat dit veel met gevoel te maken heeft en dus goed past bij het thema. Eerst heb ik gekeken naar de schilder Edvard Munch en dan specifiek naar zijn schilderij De Schreeuw. Hierin komt emotie erg sterk naar voren maar ook het contrast tussen de kleuren van de lucht en het water versterken het beeld. Voor mijn proefjes heb ik dus ook geëxperimenteerd met verschillende felle kleuren. Bij De Schreeuw zijn er nog redelijk duidelijke lijnen die het verschil tussen brug, mens en achtergrond onderscheiden. Dit heb ik bij mijn eerste proefje ook gebruikt. Bij de kunstwerken van Willem de Kooning en Frank Huisman zijn deze lijnen minder duidelijk. Vooral door het contrast van kleuren hebben ze een beeld gecreëerd. Bij mijn tweede proefje heb ik hiermee geoefend.

Na deze proefjes twijfelde ik nog erg over of ik expressionisme wilde gebruiken als stroming, dus ben ik verder gaan kijken naar een andere stroming. De romantiek. Belangrijke kenmerken van de romantiek die ik wil gebruiken bij dit onderzoek zijn emotie, dromen, geest, fantasie en het ontsnappen aan de werkelijkheid. Het schilderij van Caspar Friedrich heeft een duidelijke stemming, waar ik zelf mee wilde oefenen bij mijn proefjes. Aangezien natuur ook een belangrijk kenmerk bij de romantiek is, heb ik dit gebruikt bij mijn eerste serie van proefjes. Door vleugels te gebruiken wilde ik dieren uit de natuur betrekken bij mijn proefjes. Met potlood en pastelkrijt heb ik eerst een vleugel gemaakt. Hierna heb ik vleugels gebruikt bij een portret en goed gelet op de houding, waardoor er emotie doordrong, terwijl er geen gezicht zichtbaar was. Hierna heb ik een serie ogen geschilderd, waarbij ik ook bijvoorbeeld groen en blauw heb gebruikt in plaats van huidskleur en paars. Met blauw en rood maakt ik de huidskleur donkerder om diepte te creëren. Ook heb ik op dezelfde manier een gezicht gemaakt, om ook te oefenen met het schilderen van gezichten, zodat ik niet alleen onderdelen van een gezicht maak.

Om verder te experimenteren met verschillende stromingen, heb ik ook nog gekeken naar scribble art. ik ben nog verder gaan kijken omdat ik nog geen duidelijk idee had van wat ik wilde doen en verder experimenteren mij het beste leek. Scribble art spreekt eigenlijk voor zich. Door als het ware te krabbelen creëer je een beeld. In mijn geval doe ik dit met gezichten, maar het zou met alles kunnen. Door echt je pen te sturen met je emotie, komen er mooie beelden tot stand. Ik heb vooral geëxperimenteerd met het contrast tussen zwart en wit. Deze proefjes vond ik heel gaaf en echt leuk om te doen, maar ik was er zeker van dat ik dit niet als eindproduct wilde gebruiken. Ik wilde graag een groot doek gebruiken en dan was dit niet indrukwekkend en uitdagend.

Ik ging dus terug naar de romantiek, omdat dit goed bij mijn oorspronkelijke idee paste. In mijn eindproduct wilde ik graag emotie overbrengen. Hierom ben ik met behulp van het werk van Charles le Brun gaan oefenen met gezichtsuitdrukkingen. Hiervoor heb ik kleine schetsen gemaakt met potlood.

In de loop van mijn onderzoek ben ik tot mijn idee voor mijn eindproduct gekomen. In de romantiek staan emotie, fantasie, dromen en ontsnappen aan de werkelijkheid centraal. In mijn onderzoek wil ik het idee van emotie en dromen gebruiken. Maar in plaats van ontsnappen aan de werkelijkheid, wil ik het niet kunnen ontsnappen van je dromen. Het idee van Francisco Goya om nachtmerries te weergeven vond ik een leuk idee. Ik ga een portret van een meisje schilderen terwijl armen haar proberen te grijpen. Het meisje zelf wordt geschilderd in kleur en de armen zwart-wit met een rode gloed.

Om meer te oefenen met portretten heb ik vanuit verschillend perspectieven neuzen getekend. Dit waren kleine schetsjes om te oefenen. Ook heb ik geoefend met het tekenen van handen. Ik heb vervolgens ook nog deze handen gebruikt en over een gezicht getekend. Hierdoor leek het alsof de man als het ware was gevangen.

Ik heb bij dit proces veel verschillende dingen geprobeerd. Hierdoor heb ik ook veel geleerd en geëxperimenteerd met dingen waar ik anders nooit mee had geoefend. Gelukkig heb ik het uiteindelijk tot een richting gekregen die ik interessant vind.