Jonas van Son

Film

Al vanaf kleins af aan speelt misselijkheid een aanzienlijke rol in mijn leven. Wanneer ik bijvoorbeeld ‘te veel’ vlees at voor mijn doen, mijn ouders waren en zijn vegetariër, moest ik vaak overgeven en kwamen de knakworsten weer naar boven. In die jonge jaren was het vooral ‘fysieke’ misselijkheid, daarmee bedoel ik oorzaken zoals te veel eten of ziek zijn. Maar in de loop der jaren is dit veranderd.

Sinds de 1e ervaar ik vaker ‘mentale’ misselijkheid. Dit is misselijkheid die bijvoorbeeld optreedt bij spanning en dus eigenlijk veroorzaakt wordt door bepaalde gedachten in je hoofd. Je herkent dit misschien beter als gezonde spanning, alleen is het bij mij dan net een schepje daarboven op. Ik moet er namelijk vaak van overgeven. Zo ben ik bijvoorbeeld te laat gekomen op de allereerste schooldag van de 1e. Sindsdien is de misselijkheid zich gaan ontwikkelen en wordt ik van (te) veel situaties misselijk, met overgeven. Denk bijvoorbeeld aan toetsen en dates maar ook normale gymlessen, familiebezoek, whatsappjes en nog veel meer onnodige situaties.

Tegenwoordig worden er steeds meer documentaires gemaakt over zware en actuele onderwerpen. Kijk bijvoorbeeld naar Milou Gevers met haar documentaire over zelfmoord. Mijn misselijkheids problemen hebben hevige vormen aangenomen en veel mensen weten niet hoe het is om te leven met deze klachten. Daarom wil ik een documentaire maken over hoe het is om met mijn klachten te leven, in combinatie met een kunstzinnige film die het gevoel moet overbrengen.

EINDPRODUCT

“Wat is het fijn, om misselijk te zijn.”

Als je een beetje met mij omgaat heb je mij dit ongetwijfeld vaak horen zeggen. Door mijn angststoornis ben ik vaak misselijk voor bepaalde situaties en moet ik vaak overgeven. Ik voel me dan altijd heel naar, maar ik probeer het altijd niet zo erg te laten merken. Om mensen dan toch op de hoogte te stellen van het feit dat ik misselijk ben, zeg ik altijd: “Wat is het fijn, om misselijk te zijn.”

In deze documentaire probeer ik visueel te maken hoe de misselijkheid voelt voor mij en kom je erachter hoe het is om te leven met mijn misselijkheidsklachten.

PROCES

Het idee om een combinatie van een film en een documentaire te maken stond al vast vanaf het begin. De inhoud daarvan was en blijft altijd nog een beetje een vage mengelsmoes, alhoewel ik nu wel een veel duidelijker beeld heb. Als eerste idee voor de film had ik veel statische shots waarbij ik veel zou moeten acteren. Het idee was op zich wel goed maar ik vond het idee een beetje saai en ‘cheesy’. Ook zou ik dan goed moeten kunnen acteren wat, ik niet kan. Het idee moest wat meer diepgang hebben en kunstzinniger zijn. Door mijn referentiekader uit te breiden met verschillende films, documentaires, kunstenaars en muziek lukte het beter om meer diepgang te creëren.

Eigenlijk draait de hele film rond shot 2. Hierin gebruik ik een dolly zoom en de dutch angle voor een vervreemdend effect en probeer ik met kleurbewerkingen zoals in de video clips van Scarlxrd het gevoel van misselijkheid op te wekken. Een dolly zoom is een filmtechniek waarbij men naar een onderwerp toe beweegt en tegelijkertijd met dezelfde snelheid inzoomt (andersom kan ook). Verder wissel ik na enige tijd steeds tussen de dolly zoom en een shot van de zee wat naar een climax toewerkt.

In de documentaire Waarom bleef je niet voor mij? gebruikt Milou Gevers (regisseur) metaforen voor momenten die zij ervaarde in haar reis. Zo is er bijvoorbeeld ‘het Boze Bos’ wat de woede weergeeft die zij ervaarde, of ‘het Spiegelmeer’ wat de angst om het hetzelfde pad als hun ouder te volgen weergeeft. Dit heb ik vergelijkbaar toegevoegd in mijn film. Ik vergelijk mijn misselijkheid vaak met de zee en dan vooral de golven van de zee. Het is niet dat ik constant heel misselijk ben, maar het gaat eerder in golven. Het ene moment is het heel weinig en dan in een keer kan het weer heel heftig terug komen. Daarom ga ik shots van de zee in mijn film implementeren.

Als laatste is geluid en muziek ook erg belangrijk om dit shot ‘werkend’ te maken. Ik had op het begin nog moeite om shots te bedenken zonder te weten wat de muziek was bij de shots. Ik heb daarom mijn broer ingeschakeld of hij nog vervreemdende muziek wist. Uit een ellenlange lijst met drumless ambient muziek vond ik het nummer Burial – State Forest dat mij erg aansprak en potentie toonde. Het is niet te krachtig en geeft mij nog ruimte om extra geluid toe te voegen. Op basis van dit nummer heb ik de shots bedacht.

Mijn referentie kader is erg gefocust op kunstenaars, kunstwerken en technieken uit de film discipline. Normaal probeer ik me altijd zo breed mogelijk te oriënteren maar bij dit film onderwerp gaat dat heel moeilijk omdat het lastig is om inspiratie te vinden die relevant en helpend is bij mijn misselijkheidsideeën. Ik heb daarom vooral gekeken naar technieken en manieren waarop mensen dingen in beeld brengen.

Bij mijn experimenten heb ik de meeste tijd gestoken in het zoeken naar een handige manier om een dolly zoom te filmen. Het is belangrijk bij een dolly zoom om de camera zo stabiel mogelijk te houden en even snel in of uit te zoomen als dat je beweegt. Ik heb dit heel vaak gedaan op allerlei verschillende manieren.

Ik heb het geprobeerd door mijn camera op een bureaustoel te leggen en zo automatisch inzoomend naar achter te bewegen, ik heb het geprobeerd door mijn camera op een theedoek op de grond te leggen en zo automatisch inzoomend naar achter te bewegen en ik heb het zelfs op mijn longboard geprobeerd terwijl ik zelf mijn camera vast hield. Allemaal hadden ze zo hun nadelen en besloot ik om het internet raad te plegen en kwam ik op een video waarin iemand een dolly zoom na deed zonder fysiek in te zoomen met de camera. De truck is om in een hoge resolutie te filmen. Je beweegt dan bijvoorbeeld naar je onderwerp toe en zoomt later in je editing programma uit. Bij het editen begin je ingezoomd en zoom je even snel uit als dat je naar voren beweegt. Je krijgt dan een ‘fake’ dolly zoom maar wel een overtuigend vergelijkbaar effect.

Verder heb ik ook nog geëxperimenteerd met verschillende kleurbewerkingen die het gevoel van misselijkheid moeten weergeven in de stijl van de videoclips van Scarlxrd.

Stiekem heb ik toch al redelijk wat gedaan maar er moet nog veel gedaan worden voor de uiteindelijke film. Ik merk zelf dat ik nog te veel bezig ben in mijn hoofd en echt gewoon moet beginnen met gewoon filmen, ook al lukt het misschien niet zoals ik wil. Wel heb ik het mezelf zo ‘makkelijk’ mogelijk gemaakt door bijvoorbeeld niet te veel moeilijke shots te bedenken en makkelijkere manieren te vinden om effecten toe te passen. Het documentaire gedeelte moet nog meer een duidelijkere vorm gaan krijgen dus daar ga ik zo snel mogelijk mee aan de slag.